Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis’te kurulan komisyonun raporunun ardından beklenen yasal düzenlemeler henüz hayata geçirilmedi. Kamuoyunun bir an önce yasal düzenlemelerin yapılması için iktidar ve devlete yönelik çağrıları ise sürüyor. 

 

 

İnsan Hakları Derneği (İHD) Mersin Şube Eşbaşkanı Zeynep Kaya, sürecin tıkanmasının temel nedenlerinden birinin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile yeterli düzeyde görüşmelerin sağlanmaması olduğunu vurguladı. Uzun yıllardır bölgede barışa özlem duyulduğunu belirten Zeynep Kaya, sürecin Ekim 2025’te Meclis’te yapılan açıklamalarla yeniden gündeme geldiğini söyledi. Sürecin başarılı olabilmesi için muhataplık ilişkisinin kurulması gerektiğini ifade eden Zeynep Kaya, “Muhatabın olmadığı bir sürecin başarı şansı yoktur” dedi. Meclis’te kurulan komisyonun çalışmalarına rağmen Kürt halkından tek taraflı beklentiler oluşturulduğunu kaydeden Zeynep Kaya, “Oysa herkes biliyor ki barış tek taraflı taleplerle gelişmez. Geçmişte yaşananlarla yüzleşilmesi ve hakikatlerin ortaya çıkarılması gerekiyor” dedi. 

 

'İZLEME VE DENETLEME KOMİSYONU KURULMALI'

 

Zeynep Kaya, mevcut komisyonun çalışmalarının eksik yürütüldüğünü belirterek, Hakikat Komisyonu kurulması yönündeki çağrılarını yineledi. Zeynep Kaya, “Geçmişte yaşananlarla yüzleşilmeden, şeffaflık sağlanmadan ve toplum bilgilendirilmeden barış inşa edilemez. İHD olarak uzun süredir Hakikat Komisyonu kurulması gerektiğini söylüyoruz. İzleme ve Denetleme Komisyonu kurulmadığı sürece atılan adımlar eksik kalacaktır” diye belirtti. 

 

‘DURAKLAMA DÖNEMİNDE'

 

Zeynep Kaya, çatışmasızlık ortamının toplumda bir nebze rahatlama yarattığını belirterek, “Barış annelerinin de asker ailelerinin de evine ateş düşmedi. Ancak Ortadoğu’daki gelişmeler Türkiye’deki süreci de etkiliyor. Arap coğrafyasındaki savaş gündemi yoğunken Türkiye’de barış adına hızlı adımlar atılmaya çalışıldı. Ancak bölgedeki savaşın duraksamasıyla birlikte Türkiye’deki süreç de duraklama dönemine girdi. Barış, yalnızca Türkiye ile sınırlı değildir. Komşu ülkelerdeki barış da önemlidir. Meclis, barışın tanımını ve yol haritasını net biçimde tartışmalıdır. Barış için özveri gerekir ancak bunu devlette göremiyoruz” diye konuştu. 

 

'YASA İÇİN ADIM ATILMADI'

 

İmralı Heyeti, avukatlar ve ailelerin uzun süredir Abdullah Öcalan ile görüşemediğine dikkat çeken Kaya, iktidarın barış yasalarına ilişkin somut bir adım atmadığını söyledi. Zeynep Kaya, “Barışın toplumsallaşması için bu konuda çalışan bütün kesimlerin sürece dahil edilmesi gerekiyor. Barışın yasal güvence altına alınması önemlidir. Geçmiş çözüm süreçlerinde muhataplarla yeterli görüşmeler yapılmadığı için süreçler başarısız oldu. Bugün de benzer bir tablo yaşanıyor. Barışla ilgili bu kadar önemli adımlar atılmışken muhatapları görmezden gelmek, sürecin şeffaf yürütülmeyeceğini gösteriyor. Siyasi ve hukuki adımlar atılmadığı sürece, süreç pamuk ipliğine bağlı kalacaktır” ifadelerini kullandı. 

 

Zeynep Kaya, süreç boyunca hasta tutsaklar ve Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılmadığını hatırlatarak, “Silah bırakma, kongre toplama ve sınır dışına çekilme gibi adımlar atıldı. Ancak devlet tarafında bu süreci güvence altına alacak herhangi bir düzenleme yapılmadı. Cezaevlerindeki siyasi tutsakların durumuna, dağdan inecek kişilere ilişkin hukuki çerçeveye dair net bir açıklama yok. Ne tecrit kaldırıldı ne de gerçek bir muhataplık ilişkisi geliştirildi. Uluslararası kamuoyu da süreci izlemelidir. Barışın kalıcı olması için yasal güvence, izleme ve raporlama mekanizmaları da şarttır” şeklinde konuştu. 

 

MA / Mehmet Güleş